Śmierć bliskiej osoby to trudny moment. Niestety często właśnie wtedy trzeba podjąć decyzje, które mają realne skutki finansowe. Jedną z nich jest: co zrobić ze spadkiem, jeśli zmarły nie zostawił majątku, a jedynie długi?
Zgodnie z dyspozycją kodeksu cywilnego spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy. Spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku. Niesie to za sobą szereg obowiązków, których należy dopełnić, gdyż nabycie spadku nie ma w tym momencie charakteru ostatecznego.
Pojawia się zasadnicze pytanie – czy spadek przyjąć czy odrzucić? A co jeśli spadek zawiera same długi?
Co może zrobić spadkobierca?
W tym miejscu należy zaznaczyć, że do chwili złożenia oświadczenia o przyjęciu spadku spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe tylko ze spadku. Z kolei od momentu złożenia oświadczenia o przyjęciu spadku spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowego z całego swojego majątku.
Rozwiązania są trzy, spadkobierca może:
- Przyjąć spadek z dobrodziejstwem inwentarza (z ograniczoną odpowiedzialnością za długi spadkowe),
- Przyjąć spadek bez ograniczenia za długi spadkowe.
- Odrzucić spadek.
Oświadczenie o przyjęciu/odrzuceniu spadku składa się w ciągu 6 miesięcy od momentu, kiedy spadkobierca dowiedział się o tytule swojego powołania. Oświadczenie może być złożone w sądzie rejonowym, w okręgu w którym znajduje się miejsce zamieszkania bądź pobytu dla spadkobiercy składającego oświadczenie w przedmiocie spadku. Warto dodać, że takie oświadczenie może zostać złożone przed notariuszem – w obydwu przypadkach oświadczenie, wraz z załącznikami zostanie przekazane do sądu spadku. Nic nie stoi na przeszkodzie, aby złożyć takie oświadczenie także przed sądem spadku – podczas trwania postępowania o stwierdzenie nabycia spadku.
W tym miejscu należy zaznaczyć, iż w przypadku kiedy spadkobierca w przewidzianym powyżej terminie nie złoży oświadczenia co do spadku to uważa się, że przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza, czyli z ograniczoną odpowiedzialnością za długi spadkowe.
Zapraszamy: Kancelaria Radców Prawnych Iwaniuk, Rola-Pawłow Sp. p. - prawo rodzinne Białystok
Konsekwencje poszczególnych oświadczeń co do spadku
- W przypadku przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe do wartości stanu czynnego spadku, który zostaje ustalony w wykazie inwentarza albo spisie inwentarza stanu czynnego spadku.
- W przypadku przyjęcia spadku bez ograniczenia za długi spadkowe spadkobierca ponosi odpowiedzialność ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe bez ograniczenia.
- W przypadku odrzucenia spadku spadkobierca jest traktowany tak, jakby nie dożył otwarcia spadku, co skutkuje tym, że nie będzie ponosić odpowiedzialności za długi spadkowe. Przy czym należy pamiętać, że w przypadku odrzucenia spadku, prawo do spadku przechodzi na dzieci odrzucającego spadek.
Tytułem podsumowanie należy wskazać, iż często naturalnym odruchem jest myśl o odrzuceniu spadku w sytuacji, gdy zmarły zostawił długi. Jednak prawo daje możliwości, które pozwalają na ograniczenie odpowiedzialności za długi spadkowe, pozwalają na ochronę majątku oraz jednocześnie dają możliwości nie rezygnować, z tego co mogłoby być wartościowe.
Dowiedz się więcej: Sprawy spadkowe Białystok