Zanim przejdziemy do omawiania głównego tematu, w pierwszej kolejności należy wyjaśnić czym jest tytułowe „zabezpieczenie”. Na gruncie przepisów, zabezpieczenie jest instytucją prawną, którego celem jest udzielenie uprawnionemu tymczasowej – najczęściej na czas trwania postępowania w sprawie – ochrony prawnej, co umożliwi późniejsze wykonanie orzeczenia lub w inny sposób osiągnięcie celu postępowania cywilnego. Zabezpieczenie reguluje sytuację między stronami na czas trwania postępowania.
Przejdźmy zatem do tego, kiedy warto postarać się o udzielenia zabezpieczenia w sprawach o alimenty. Zgodnie z art. 753 k.p.c. w sprawach o alimenty zabezpieczenie może polegać na zobowiązaniu obowiązanego do zapłaty uprawnionemu jednorazowo albo okresowo określonej sumy pieniężnej. Ale co to oznacza?
Zabezpieczenie o alimenty – podstawowe informacje
Zacznijmy zatem od początku. W sytuacji gdy rodzice dziecka rozstają się, a dziecko zostaje z jednym z rodziców, drugi ma obowiązek łożenia na utrzymanie dziecka. W sytuacji gdy rodzic ten uchyla się od pokrywania kosztów utrzymania dziecka, rodzic wychowujący dziecko ma prawo złożyć pozew o alimenty w celu uzyskania środków na jego utrzymanie. Rodzic wraz z pozwem może złożyć wniosek o udzielenie zabezpieczenia w postaci zobowiązania drugiego rodzica do zapłaty określonej sumy pieniężnej na rzecz małoletniego dziecka, na czas trwającego postępowania tj. do dnia uprawomocnienia się wyroku.
Co istotne, wniosek o zabezpieczenie nie podlega opłacie sądowej. Strona dochodząca alimentów jest z mocy ustawy zwolniona od obowiązku uiszczania kosztów sądowych zgodnie z art. 96 ust. 1 pkt ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.
Przykład: Maria i Jacek mają 5 letniego syna Maksa. Maria poznaje Kamila, do którego w niedługim czasie się wyprowadza. Jacek i Maks mieszkają razem, ojciec sam wychowuje syna. Jacek kilkukrotnie kontaktuje się z Marią, prosząc o przekazywanie kwoty 900 zł na rzecz ich małoletniego syna. Maria każdorazowo odmawia, mówiąc, że nie ma pieniędzy. Jacek, reprezentując syna, decyduje się na złożenie pozwu o alimenty wraz z wnioskiem o udzielenie zabezpieczenia poprzez zasądzenie od Marii na rzecz Maksa na czas trwania postępowania kwoty 900 zł płatnych w terminie do 10. dnia każdego miesiąca do rąk Jacka.
Sąd po analizie sprawy, w tym analizie usprawiedliwionych potrzeb małoletniego Maksa wydał postanowienie, w którym postanawia udzielić zabezpieczenia powództwa w ten sposób, że na czas trwania postępowania zasądzić od pozwanej Marii na rzecz małoletniego syna alimenty w kwocie po 600 (sześćset) złotych miesięcznie do 10. dnia miesiąca do rąk Jacka.
Zabezpieczenie o alimenty – dlaczego warto
Zaletą udzielenia zabezpieczenia jest fakt, iż rodzic pozostającym z dzieckiem posiada dokument, na podstawie którego drugi z rodziców winien przeznaczać określoną sumę pieniężna na rzecz dziecka. Wydane postanowienie stanowi tytuł wykonawczy, a zatem, kiedy rodzic nie stosuje się do wydanego zabezpieczenia, rodzic sprawujący pieczę nad dzieckiem może skierować sprawę do komornika.
Przykład: Maria otrzymała korespondencję z Sądu, w której znajdował się odpis pozwu o alimenty oraz postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia poprzez zasądzenie od pozwanej Marii na rzecz małoletniego syna alimenty w kwocie po 600 (sześćset) złotych miesięcznie do 10. dnia miesiąca do rąk Jacka, ojca dziecka. Maria nie złożyła wniosku o uzasadnienie, postanowienie nie było zaskarżone.
Pomimo upływu dwóch miesięcy, Maria nie przekazała żadnej kwoty Jackowi. Ojciec dziecka, zdecydował o skierowaniu wniosku do Komornika o wszczęcie egzekucji w celu wykonania zabezpieczenia. Po kilku dniach Maria zalogowała się na swój rachunek bankowy oraz zobaczyła, że jest on zajęty przez Komornika.
Na kolejną zaletę postępowania wskazuje art. 737 k.p.c. zgodnie z którym, wniosek o udzielenie zabezpieczenia podlega rozpoznaniu bezzwłocznie, nie później jednak niż w terminie tygodnia od dnia jego wpływu do sądu, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.
W przypadku sprawy o udzielenie zabezpieczenia alimentacyjnego, podstawą wydania zabezpieczenia jest uprawdopodobnienie istnienia roszczenia. Oznacza to, że rodzic winien przedłożyć dowody potwierdzające istnienie obowiązku alimentacyjnego (np. akt urodzenia) oraz wysokość usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego (np. koszty utrzymania).
Zabezpieczenie w sprawach kontaktów z dzieckiem
Natomiast jak wygląda zabezpieczenie w sprawach kontaktów z dzieckiem? Zgodnie z kodeksem rodzinnym i opiekuńczym, rodzice oraz ich dziecko mają prawo i obowiązek utrzymywania ze sobą kontaktów. Niestety bywa tak, że rodzic, z którym dziecko zamieszkuje na co dzień, utrudnia drugiemu rodzicowi kontakt z dzieckiem. Zdarzają się też takie sytuacje, w których drugi z rodziców, nie interesuje się dzieckiem, nie próbuje nawiązać kontaktu.
Rozwiązaniem takich sytuacji jest uregulowanie kontaktów przez Sąd. W tym celu należy złożyć wniosek do odpowiedniego Sądu. W treści pisma rodzic może złożyć wniosek o zabezpieczenie, w którym wniesie o uregulowanie kontaktów z dzieckiem w poszczególne dni, na czas trwania postępowania.
Przykład: Krystyna i Józef rozstali się. Z ich związku pochodzi córka Leokadia. Józef chce utrzymywać kontakt ze swoją córką, widywać się z nią. Pomimo wielokrotnych prób kontaktu oraz wypracowania porozumienia, matka dziecka każdorazowo odmawia spotkań ojcu. Krystyna znajduje różnorakie wymówki, twierdzi, że dziecko jest chore, wychodzi na urodziny znajomych, pojechała do babci, czy idzie do lekarza. Józef tęskni za swoją córką, której nie widział już 3 miesiące. Ojciec dziecka nie wiedząc co ma zrobić, skontaktował się z radcą prawnym.
Na skutek ich współpracy został złożony wniosek do sądu o uregulowanie kontaktów z małoletnią Leokadią, a wraz z nim wniosek o udzielenie zabezpieczenia. W dniu 01 marca Sąd Rejonowy wydał postanowienie, w którym udzielił zabezpieczenia w ten sposób, że uregulował, na czas trwania postępowania, kontakty ojca z córką w każdy parzysty weekend roku, każdą środę po zajęciach lekcyjnych, w I tydzień ferii zimowych oraz w okresie wakacyjnym.
Jak powinien wyglądać wniosek o zabezpieczenie kontaktów z dzieckiem?
Należy wskazać, że nie istnieje żaden uniwersalny wzór wniosku na zabezpieczenia kontaktów z dzieckiem. Wniosek musi uwzględniać konkretny stan faktyczny dla danej osoby i danego dziecka, a ogólne wzory tego typu pisma dostępne w Internecie, mogą nie odzwierciedlać aktualnej sytuacji dziecka, przez co przyniosą więcej szkody niż pożytku.
Wniosek o zabezpieczenie kontaktów może być zawarty we wniosku głównym o ustalenie kontaktów albo w pozwie o rozwód. Wówczas nie podlega dodatkowej opłacie. Natomiast. Gdy wniosek jest składany w toku postępowania rozwodowego lub o ustalenie kontaktów, podlega opłacie sądowej w kwocie 100 zł. Wniosek o zabezpieczenie kontaktów powinien być rozpoznany na rozprawie.
Zgodnie z przepisem art. 7561 k.p.c. w sprawach dotyczących pieczy nad małoletnimi dziećmi i kontaktów z dzieckiem, sąd orzeka w przedmiocie zabezpieczenia po przeprowadzeniu rozprawy, chyba że chodzi o wypadek niecierpiący zwłoki. Zgodnie zaś z przepisem art. 737 k.p.c. wniosek o udzielenie zabezpieczenia podlega rozpoznaniu bezzwłocznie, nie później jednak niż w terminie tygodnia od dnia jego wpływu do sądu (chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej). Jeżeli ustawa przewiduje rozpoznanie wniosku na rozprawie, należy ją wyznaczyć tak, aby mogła odbyć się w terminie miesięcznym od dnia wpływu wniosku. Najczęściej wniosek o zabezpieczenie jest rozpoznawany po przeprowadzeniu pierwszej rozprawy, na której wysłuchani są rodzice.
Zaletą wydanego postanowienia o zabezpieczeniu jest fakt, że jest ono natychmiast wykonalne. Jest ono ważne od chwili jego wydania, zazwyczaj ogłoszenia przez sąd. W związku z tym, nie trzeba czekać na uprawomocnienie się decyzji sądu. Rodzice od razu są zobowiązani do stosowania się do postanowienia.
Niewywiązywanie się rodzica – co robić?
Ale co wydarzy się, jeżeli rodzic nie będzie stosował się do wydanego postanowienia? Rozwiązanie problemu znajdziemy w przepisach prawa, bowiem ustawodawca przewidział takie sytuacje. Jednym z możliwych rozwiązań jest zagrożenie jednemu z rodziców zapłatą sumy pieniężnej za niewykonywanie postanowienia w przedmiocie kontaktów (zagrożenie grzywną za niewykonywanie kontaktów, zagrożenie karą pieniężną za niewykonywanie kontaktów), zmiana postanowienia w przedmiocie kontaktów w ten sposób, aby przy wydawaniu dziecka albo w trakcie kontaktów obecny był kurator sądowy, zmiana miejsce zamieszkania dziecka, na miejsce zamieszkania u tego z rodziców, który nie utrudnia kontaktów z dzieckiem.
Przykład: Pomimo wydanego postanowienia Krystyna utrudnia Józefowi kontakt z małoletnia Leokadią, twierdzi, że sprawa jest jeszcze w toku, a małoletnie dziecko nie chce widywać się z ojcem. Józef ponownie zwrócił się do radcy prawnego po pomoc. Z pomocą radcy prawnego został złożony do sądu wniosek o zagrożenie nakazaniem zapłaty na rzecz osoby uprawnionej do kontaktu z dzieckiem oznaczonej sumy pieniężnej za każde naruszenie obowiązku. Po zapoznaniu się z sytuacją, Sąd wydał postanowienie, zgodnie z którym, Sąd zagroził Krystynie, że jeżeli nie będzie realizowała kontaktów, zgodnie z wydanym postanowieniem, będzie musiała zapłacić 200 zł na rzecz Józefa za każde naruszenie obowiązku.
Należy podkreślić, że wydane zabezpieczenie obowiązuje do momentu uprawomocnienia wyroku. Co istotne, treść zabezpieczenia nie oznacza, że wydane przez Sąd rozstrzygnięcie będzie z nim tożsame.
Kontakt z naszą Kancelarią
Jeśli potrzebujesz pomocy prawnej w sprawie zabezpieczenia alimentów bądź kontaktów, umów się na płatną konsultację. Pomożemy Ci zadbać o Twoje prawa oraz o dobro Twojego dziecka: https://prawnicybialystok.pl/prawo-rodzinne/